Nieuwe regeling vanaf 1mei2016 mbt ZZP-er en afschaffing VAR-verklaring

Ongetwijfeld hebt u gehoord dat de zogenoemde VAR-verklaring (“Verklaring Arbeidsrelatie”) per 1 mei 2016 komt te vervallen. Dit is geregeld in de Wet DBA (“Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties”) die op 1 mei 2016 ingaat.

Het vervallen van de VAR-verklaring kan vervelende gevolgen hebben voor opdrachtgevers en opdrachtnemers. In dit memo zetten wij de gevolgen voor u op een rij. Om de leesbaarheid van dit memo te vergroten, gebruiken wij hierbij de term ZZP’er wanneer wij het hebben over de opdrachtnemer. Uiteraard hoeft een opdrachtnemer niet per se een ZZP’er (“zelfstandige zonder personeel”) te zijn, maar kan het ook om andere ondernemers gaan.

Waarom wordt de VAR-verklaring afgeschaft?

Met het afschaffen van de VAR-verklaring beoogt de Belastingdienst schijnzelfstandigheid te voorkomen. Bovendien kan de Belastingdienst na afschaffing van de VAR-verklaring ook een naheffingsaanslag opleggen aan de opdrachtgever. Voorheen  kon de opdrachtgever de VAR-verklaring gebruiken als een soort fiscaal vrijwaringsbewijs: dat is nu niet meer mogelijk.

Wat verandert er per 1 mei?

Per 1 mei komt de VAR-verklaring te vervallen. In tegenstelling tot de berichten in de pers, komt hier geen systeem van modelovereenkomsten voor in de plaats. U mag deze modelovereenkomsten gebruiken, maar het gebruik daarvan is niet verplicht. U kunt bijvoorbeeld ook kiezen om met een eigen overeenkomst of zelfs zonder overeenkomst te gaan werken. Zie ook het stappenplan elders in dit memo.

Wat verandert er voor de opdrachtgever?

De opdrachtgever loopt vanaf 1 mei 2016 meer fiscaal risico. Hij zal bij elke ZZP’er na moeten gaan of deze fiscaal aangemerkt kan worden als werknemer. In dat geval moet hij loonheffingen inhouden op de aan de ZZP’er uitbetaalde bedragen. Doet hij dat niet, dan kan dat in de toekomst onder meer leiden tot (in geval van de loonbelasting en premie voor volksverzekeringen op de ZZP’er verhaalbare) naheffingsaanslagen en wellicht boetes. Daarnaast kan de ZZP’er mogelijk ook aanspraak maken op de Ziektewet, WIA et cetera. Hoewel dit risico in principe niet verder teruggaat dan tot 1 mei 2016, doet de opdrachtgever er verstandig aan om alle afspraken met de door hem ingehuurde ZZP’ers tijdig tegen het licht te houden.

Wat verandert er per 1 mei voor de ZZP’er?

Als ZZP’er moet u vanaf 1 mei, net als nu, zelf beoordelen of u fiscaal aangemerkt kunt worden als ondernemer of niet. Mocht u fiscaal aangemerkt worden als werknemer, dan kunt u in de toekomst mogelijk aanspraak maken op WW en andere uitkeringen zoals die op grond van de Ziektewet en de WIA. Uw ondernemersvoordelen (zelfstandigenaftrek et cetera) lopen dan wel gevaar. Het vervallen van de VAR kan bovendien als gevolg hebben dat een opdrachtgever u niet meer, of tegen andere voorwaarden in wil huren.

Hoe kunt u fiscale risico’s beperken? Een stappenplan.

Om fiscale risico’s te beperken, is het aan te raden om bij elke opdracht te beoordelen of er sprake zou kunnen zijn van een fiscaal dienstverband. Wanneer direct duidelijk is dat iemand zelfstandig ondernemer is, hoeft u uiteraard niets te doen. In andere gevallen kan er echter een diepgaander onderzoek nodig zijn. Naast onderzoek, is een goede vastlegging van de gemaakte afspraken aan te raden.

Stap 1: Onderzoek

Om te beoordelen of het risico bestaat dat de ingehuurde ZZP’er aangemerkt kan worden als werknemer, moet u in ieder geval aandacht besteden aan de drie volgende elementen:

1. Arbeid. Moet de ZZP’er zelf het werk verrichten, of mag hij zich bijvoorbeeld laten vervangen door iemand anders? Wie lost eventuele klachten over de arbeid op: de ZZP’er of de opdrachtgever?
2. Beloning. Krijgt de ZZP’er alleen een vergoeding voor zijn arbeid, of ook bij ziekte en/of vakantie? Wie loopt het debiteurenrisico? Is dat de ZZP’er?
3. Gezag. Wie bepaalt hoe het werk uit wordt gevoerd? Mag de ZZP’er zijn eigen gang gaan? Of staat hij onder toezicht van de opdrachtgever?

Uiteraard is dit maar een kleine indicatie van de zaken die beoordeeld moeten worden.  Om u een indruk te geven van de wijze waarop de Belastingdienst tegen deze elementen aankijkt, kunt u online het ‘beoordelingskader’ van de Belastingdienst bekijken of rechtstreeks contact met mij opnemen.

Stap 2: Afspraken vastleggen

Als u wilt, kunt u de gemaakte afspraken vastleggen in een overeenkomst, dit is echter niet verplicht. U kunt hiervoor uw eigen overeenkomst gebruiken of één van onze modelovereenkomsten gebruiken. Onze modelovereenkomsten worden momenteel beoordeeld door de Belastingdienst. Zodra onze modelovereenkomsten zijn goedgekeurd, kunnen wij een overeenkomst voor u opstellen en indien gewenst voorleggen aan de Belastingdienst. Wij bieden zowel algemene, als meer specifieke modelovereenkomsten. De keuze is aan u. Wilt u liever uw eigen overeenkomst gebruiken, maar toch een garantie van de Belastingdienst? Dat kan ook. In dat geval kunt u uw overeenkomst ter beoordeling naar de Belastingdienst zenden.

Kiest u voor het gebruik van één van onze modelovereenkomsten? Denk er dan aan dat het gebruik van deze overeenkomst alleen onder voorwaarden garanties biedt. Allereerst krijgt u alleen een garantie wanneer u in de praktijk net zo handelt als op papier staat. Daarnaast is de garantie ‘maar’ vijf jaar geldig  en geldt het voorbehoud dat de wettelijke bepalingen en rechtspraak geen roet in het eten gooien, net als de uitkomst van een evaluatie van de Wet DBA die over drie jaar plaats zal vinden. Tot slot is van belang om te beseffen dat de Belastingdienst alleen garandeert dat de ZZP’er fiscaal geen werknemer is. Men geeft niet de garantie dat de ZZP’er fiscaal als ondernemer kan worden aangemerkt.

Implementatieperiode

De Belastingdienst heeft aangekondigd tot 1 mei 2017 soepel met u om te gaan. Men accepteert dat u in deze periode nog niet alles voor elkaar heeft en zal alleen optreden als u het al te bont maakt, bijvoorbeeld in geval van fraude. Wel verwacht men van u dat u zich inspant om uw zaken goed te regelen.

Voorbeeldcontracten kunt u downloaden van onze website, nadat u bent ingelogd.